3η Εβδομάδα Αυγούστου 2026

Απάντηση σε Ερώτηση Συνδρομητή

ΘΕΜΑ : Κλήρωση Μελών Επιτροπών Διαγωνισμών

Ερώτηση : Ποιες αλλαγές επιφέρει ο Ν. 5314/2026 Κλήρωση Μελών Επιτροπών Διαγωνισμών

Απάντηση :

Ο ν. 4412/2016 επιβάλλει ηλεκτρονική κλήρωση για τα μέλη των επιτροπών μέσω του συστήματος Μη.Μ.Ε.Δ. για τα έργα/μελέτες.

Ποιες αλλαγές επιφέρει ο ν. 5314/2026: Λόγω της δραματικής υποστελέχωσης των μικρών και απομακρυσμένων Δήμων, ο νέος Κώδικας εισάγει ειδική διάταξη για τη σύσταση «δεξαμενών» τεχνικών υπαλλήλων σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας ή Συνδέσμων Δήμων. Έτσι, αν ένας Δήμος αποδείξει αδυναμία συγκρότησης τριμελούς επιτροπής από δικούς του υπαλλήλους (κωλύματα, έλλειψη ειδικοτήτων), η κλήρωση του άρθρου 221 του ν. 4412 μπορεί να διενεργηθεί από αυτή τη διευρυμένη διαδημοτική δεξαμενή, αποφεύγοντας την ενδεχόμενη πρόκληση ακυρότητας πολλών διαγωνισμών.

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ περί Λόγων αποκλεισμού σε ΔΣ Έργων (Άρθρου 73) (Μέρος Ι)

49/2025 ΣΤΕ

Δημόσιες συμβάσεις. Η μη δήλωση εκ μέρους του ανακηρυχθέντος προσωρινού αναδόχου κατά το στάδιο υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης, στην υποβαλλόμενη κατά τη Διακήρυξη υπεύθυνη δήλωση περί μη συνδρομής του λόγου αποκλεισμού της περ. ζ` της παρ. 4 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016, ότι αυτός αποκλείστηκε οριστικά από άλλη διαγωνιστική διαδικασία, για τον λόγο ότι δεν είχε δηλώσει στο υποβληθέν ΕΕΕΣ, αποκλεισμούς του από προηγούμενες διαγωνιστικές διαδικασίες, δεν συνιστά αυτή και μόνη τον λόγο αποκλεισμού της περ. ζ` της παρ. 4 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016. Η μη δήλωση, όμως, κατά τον τρέχοντα διαγωνισμό των πραγματικών περιστατικών, στα οποία αναφερόταν η υποβληθείσα στον προηγούμενο διαγωνισμό ανακριβής δήλωση, συνιστά τον λόγο αποκλεισμού στον τρέχοντα διαγωνισμό, αν τα πραγματικά αυτά περιστατικά αφορούν τη συνδρομή λόγου αποκλεισμού ή τη μη πλήρωση κριτηρίου επιλογής και στον τελευταίο διαγωνισμό. Η ανακριβής δήλωση του διαγωνιζομένου σχετικά με τη (μη) συνδρομή λόγου αποκλεισμού ή (μη) πλήρωση κριτηρίου επιλογής, η οποία περιλαμβάνεται στο υποβαλλόμενο με την προσφορά του Τ.Ε.Υ.Δ., έχει αναχθεί από τον αναθέτοντα φορέα σε αυτοτελή λόγο αποκλεισμού. Αν το συνιστών τον λόγο αποκλεισμού γεγονός ή μεταβολή σε σχέση με την πλήρωση των κριτηρίων επιλογής λαμβάνουν χώρα μετά την υποβολή του Τ.Ε.Υ.Δ., ο διαγωνιζόμενος οφείλει να το δηλώσει «αμελλητί». Ο προβλεπόμενος στο άρθρο 73 παρ. 4 περ. ζ του ν.4412/2016 λόγος αποκλεισμού διατηρεί την αυτοτέλειά του έναντι των λοιπών λόγων αποκλεισμού, δεν μπορεί δε να αναιρεθεί με μεταγενεστέρως υποβαλλόμενα από τον διαγωνιζόμενο στοιχεία, ακόμη κι αν αυτά είναι ικανά να άρουν τη συνδρομή τυχόν άλλου συρρέοντος λόγου αποκλεισμού. Αντίθετη μειοψηφία. Πρόσωπα που παρεμβαίνουν παραδεκτά στη δίκη ενώπιον του ΣτΕ επί προδικαστικού ερωτήματος υποβληθέντος από τακτικό διοικητικό δικαστήριο. Η επίμαχη σύμβαση διέπεται από τις διατάξεις του Βιβλίου ΙΙ του ν. 4412/2016, που εφαρμόζονται στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων από αναθέτοντες φορείς, όπως η Αττικό Μετρό Α.Ε., «ανεξαρτήτως της εκτιμώμενης αξίας». Οι αναθέτοντες φορείς δύνανται να περιλαμβάνουν στην οικεία διακήρυξη τους λόγους αποκλεισμού και τα κριτήρια επιλογής του Βιβλίου Ι (άρθρα 73 και 75-77). Επίλυση του προδικαστικού ερωτήματος και αναπομπή της υπόθεσης στο Διοικητικό Εφετείο. Η υπόθεση εισήχθη στην επταμελή σύνθεση με πράξη της Προέδρου του Δ` Τμήματος λόγω σπουδαιότητας.

808/2025 ΣΤΕ

Δίκη-πιλότος. Δημόσια έργα. Διαγωνισμός για την ανάδειξη αναδόχου του έργου «Συντηρήσεις Σχολικών Κτηρίων Δήμου Καβάλας έτους 2024 – 2025». Η εγγραφή στις τάξεις 3η έως 7η του Μ.Ε.ΕΠ., η οποία, σε συνδυασμό με την ενημερότητα πτυχίου, συνιστά τον εθνικό επίσημο κατάλογο εγκεκριμένων οικονομικών φορέων. Χρονικά σημεία κατά τα οποία λαμβάνει χώρα η έρευνα από την αναθέτουσα αρχή της συνδρομής ή μη λόγων αποκλεισμού και της πλήρωσης των κριτηρίων επιλογής. Στο στάδιο υποβολής των προσφορών οι διαγωνιζόμενοι υποβάλλουν το ΕΕΕΣ και οι αναθέτουσες αρχές ελέγχουν καταρχήν τις προσφορές με βάση τις πληροφορίες που δηλώνονται στο ΕΕΕΣ, αλλά μπορούν να ζητούν την προσκόμιση όλων των δικαιολογητικών ή ορισμένων εξ αυτών. Ο προσωρινός ανάδοχος, όταν είναι εγκατεστημένος ή εκτελεί έργα στην Ελλάδα, προσκομίζει πιστοποιητικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας. Οι εγγεγραμμένοι σε επίσημους καταλόγους οικονομικοί φορείς τεκμαίρεται ότι πληρούν τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής, ενώ παρέχεται η ευχέρεια στις αναθέτουσες αρχές να ζητήσουν την προσκόμιση, πλέον του πιστοποιητικού εγγραφής στον οικείο κατάλογο, και πιστοποιητικών ασφαλιστικής και φορολογικής ενημερότητας. Ο οικονομικός φορέας καλείται με το τυποποιημένο έντυπο ΕΕΣΣ να δηλώσει αν είναι εγγεγραμμένος σε επίσημο κατάλογο εγκεκριμένων οικονομικών φορέων ή διαθέτει ισοδύναμο πιστοποιητικό και, στη συνέχεια, να απαντήσει και στο υποερώτημα αν θα είναι σε θέση να προσκομίσει βεβαίωση πληρωμής εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και φόρων. Το υποερώτημα αυτό δεν απευθύνεται σε μη εγγεγραμμένους σε επίσημο κατάλογος οικονομικούς φορείς, οι οποίοι δεν υπέχουν υποχρέωση απάντησης, αλλά οφείλουν να δηλώσουν ότι δεν έχουν ανεκπλήρωτες υποχρεώσεις όσον αφορά την καταβολή φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και ότι είναι σε θέση να προσκομίσουν, κατόπιν αιτήματος και χωρίς καθυστέρηση, τα σχετικά πιστοποιητικά. H παράλειψη οικονομικού φορέα που δεν είναι εγγεγραμμένος σε επίσημο κατάλογο να δώσει απάντηση, δια της συμπλήρωσης του οικείου πεδίου του ΕΕΕΣ, στο εν λόγω υποερώτημα, δεν μπορεί να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό του από τον διαγωνισμό. To παραγόμενο μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας «Promitheus ESPDint» ΕΕΕΣ, με το οποίο καλούνται οι μη εγγεγραμμένοι σε επίσημο κατάλογο φορείς να απαντήσουν στο ανωτέρω υποερώτημα, δεν είναι, κατά το μέρος αυτό, σύμφωνο με το τυποποιημένο έντυπο ΕΕΕΣ. Tα μέλη της αιτούσας κοινοπραξίας, που δεν είναι εγγεγραμμένα σε επίσημο κατάλογο εγκεκριμένων φορέων, δεν υπείχαν υποχρέωση απάντησης στο επίμαχο υποερώτημα, και με μη νόμιμη αιτιολογία κρίθηκε απορριπτέα η προσφορά της. Ο σχετικός λόγος παραδεκτώς προβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση. Η εγγραφή σε επίσημο κατάλογο εγκεκριμένων οικονομικών φορέων δεν έχει τεθεί από τη διακήρυξη ως προϋπόθεση συμμετοχής στον διαγωνισμό. Η παρέμβαση στην πρότυπη δίκη καταργήθηκε με το άρθρο 26 του ν. 5119/2024, και δόθηκε η δυνατότητα στους διαδίκους των σχετικών εκκρεμών δικών να αναπτύσσουν τους ισχυρισμούς τους επί των ζητημάτων που έχουν αχθεί προς κρίση ενώπιον του ΣτΕ με υπόμνημα. Η διάταξη αυτή δεν αντίκειται στα άρθρα 20 παρ. 1 του Συντάγματος και 6 και 13 της ΕΣΔΑ. Δεκτή η αίτηση ακύρωσης κατά της αριθμ. 1183/2024 απόφασης της ΕΑΔΗΣΥ. Η υπόθεση εισήχθη στην επταμελή σύνθεση με πράξη της Προέδρου του αρμόδιου Δ? Τμήματος λόγω σπουδαιότητας.

8/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)

Έλεγχος νομιμότητας διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου δημόσιας σύμβασης για την εκτέλεση έργου κατασκευής συγκροτημάτων διαμερισμάτων σε Στρατόπεδο. Πλέον συμφέρουσα οικονομική προσφορά μόνο βάσει τιμής. Η ανάδοχος προσκόμισε εκδοθείσες σε βάρος της αποφάσεις έκπτωσης από προηγούμενη δημόσια σύμβαση έργου και επιβολής ποινικής ρήτρας, στο πλαίσιο εκτέλεσης του ίδιου έργου για τις οποίες εκκρεμούν προσφυγές σε Διοικητικό Δικαστήριο. Δεν συντρέχει, στο πρόσωπό της, ο  λόγος αποκλεισμού του άρθρου 73 παρ. 4 περ. στ του ν.4412/2016. Από τον έλεγχο των υποβληθέντων στοιχείων δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου. Επισήμανση αναφορικά με την εφαρμογή του άρθρου του σχεδίου σύμβασης περί τροποποιήσεων της σύμβασης, το οποίο τελεί υπό τις προϋποθέσεις των σχετικών διατάξεων του ν.4412/2016. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του οικονομικού φορέα για την εκτέλεση του έργου.

225/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης έργου Περιφερειακού Συνδέσμου Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) για την κατασκευή έργων υποδομής Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ). Βούληση του ενωσιακού νομοθέτη να προωθήσει την υποδιαίρεση των συμβάσεων σε τμήματα, ως κανόνα κατά τον σχεδιασμό και την ανάθεση ιδίως μεγάλων συμβάσεων. Η ανάθεση της σύμβασης ως ενιαίο σύνολο θα μπορούσε να δικαιολογηθεί όταν η υποδιαίρεση εμποδίζει προδήλως την ανάπτυξη πραγματικού ανταγωνισμού, ή όταν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της σύμβασης και η ανάγκη συντονισμού των αναδειχθέντων αναδόχων των τμημάτων καθιστούν εκδήλως δυσχερή την ορθή, από τεχνικής απόψεως, εκτέλεση της σύμβασης, ή επιβαρύνουν το κόστος της. Εν προκειμένω, από το σύνολο των στοιχείων του φακέλου, προκύπτει ότι η επιλογή της Αναθέτουσας Αρχής να μην υποδιαιρέσει τη σύμβαση σε Τμήματα βρίσκεται εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας και παρίσταται επαρκώς αιτιολογημένη. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

251/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης και σχεδίου σύμβασης σύμπραξης έργου για τη μεταφορά και διανομή νερού από ποταμό σε πεδιάδα για αρδευτικούς σκοπούς. Η ελεγχόμενη σύμβαση είναι μικτή σύμβαση ανάθεσης μέσω ΣΔΙΤ δημοσίου έργου, προμήθειας και υπηρεσιών, με προέχοντα χαρακτήρα του δημοσίου έργου, καθότι αποσκοπεί στην επίτευξη ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου τεχνικού αποτελέσματος, που απαιτεί ειδικές τεχνικές διαδικασίες και εργασίες και το οποίο θα εκτελεστεί από εργολάβο με εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις. Εν προκειμένω, δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης του ελεγχόμενου έργου. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της Σύμβασης Σύμπραξης και των Παραρτημάτων που το συνοδεύουν.

257/2025 ΕΣ (Ε ΚΛΙΜΑΚΙΟ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος της διαδικασίας ανάδειξης Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης και σχεδίου Σύμβασης Σύμπραξης έργου με αντικείμενο την μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση αρδευτικού δικτύου. Δημόσιοι Φορείς μπορούν, σε τομείς της αρμοδιότητάς τους, να συνάπτουν έγγραφες. Συμβάσεις Σύμπραξης με Ιδιωτικούς Φορείς για την εκτέλεση έργων ή και την παροχή υπηρεσιών. Έννοια Συμπράξεων. Τήρηση όλων των διαδικασιών που προβλέπει ο νόμος. Δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης Ι.Φ.Σ. του ελεγχόμενου έργου. Δεν κωλύεται η υπογραφή του εν λόγω σχεδίου Σύμβασης Σύμπραξης, μετά των Παραρτημάτων αυτής.

267/2025 ΕΣ (Ε ΚΛΙΜΑΚΙΟ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης έργου Δήμου για την αντικατάσταση του δικτύου ύδρευσης Κοινότητας. Ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές. Τήρηση όλων των νόμιμων διαδικασιών. Εν προκειμένω, δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου, με την επισήμανση ότι στο σχέδιο σύμβασης πρέπει να αναγραφεί ότι προβλέπεται αντιστροφή της υποχρέωσης απόδοσης Φ.Π.Α. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

293/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου σύμβασης και της υποκείμενης διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση από Πανεπιστήμιο υπηρεσιών φύλαξης κτηριακών εγκαταστάσεων Πανεπιστημιακών Μονάδων. Αρμοδιότητα Κλιμακίου. Σύνταξη του υποβληθέντος ενώπιον του παρόντος σχηματισμού σχεδίου σύμβασης, το οποίο δεν περιλαμβάνει τη φύλαξη των κτηριακών εγκαταστάσεων τριών (3) Πανεπιστημιακών Μονάδων, για τις οποίες δεν κατατέθηκε καμία προσφορά στο πλαίσιο της οικείας διαγωνιστικής διαδικασίας. Δεν συντρέχει ουσιώδης νομική πλημμέλεια που να κωλύει την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για τα λοιπά τμήματα της διαγωνιστικής διαδικασίας. Ορθώς στο υποβληθέν σχέδιο σύμβασης, και δη στους σχετικούς πίνακες ανάλυσης της οικονομικής προσφοράς του αναδόχου, αποτυπώνεται το συμβατικό τίμημα αναπροσαρμοσμένο σύμφωνα με την αναφερόμενη Κ.Υ.Α., που ισχύει ήδη από 1.4.2025, με την προϋπόθεση της σχετικής έγκρισης από το αρμόδιο όργανο της αναθέτουσας αρχής και της διασφάλισης των απαιτούμενων επιπλέον πιστώσεων. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

305/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)

Δημόσιες συμβάσεις. Σ.Δ.Ι.Τ. Προσυμβατικός έλεγχος της διαδικασίας ανάδειξης Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης (Ι.Φ.Σ.) και του σχεδίου Σύμβασης Σύμπραξης, μετά των Παραρτημάτων αυτής, για το έργο αποκατάστασης και εκσυγχρονισμού δικτύων άρδευσης του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων (Τ.Ο.Ε.Β.) ποταμού. Αντικείμενο της Σύμβασης Σύμπραξης είναι η μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, συντήρηση και τεχνική διαχείριση, φύλαξη, ασφάλιση και λειτουργία του αρδευτικού δικτύου του Τ.Ο.Ε.Β. για τον καθορισμένο από τη σύμβαση χρόνο (25 έτη). Εν προκειμένω, δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης Ι.Φ.Σ. του ελεγχόμενου έργου. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου Σύμβασης Σύμπραξης, μετά των Παραρτημάτων αυτής.