ΙΑ.1.2 Αίτια Διάλυσης της σύμβασης
Η περίπτωση καθυστέρησης έναρξης εργασιών με υπαιτιότητα του φορέα κατασκευής ή του Κυρίου του Έργου μετά την υπογραφή της σύμβασης ιδιαίτερα συνήθης σε πλείστες περιπτώσεις Έργων. Συνηθέστερες αιτίες της εν λόγω καθυστέρησης αναφέρονται η μη έγκαιρη συντέλεση απαλλοτριώσεων. Αυτό πολλές φορές συμβαίνει, λόγω :
- Άγνοια νομοθεσίας αλλά και των διαδικασιών ωρίμανσης έργων
- Λάθους εκτίμησης της αναθέτουσας Αρχής κατά το στάδιο σύνταξης της Μελέτης (Τευχών Δημοπράτησης), θεωρούνταν εσφαλμένα ότι θα συντελεσθεί έγκαιρα η απόδοση γης για χρήση μετά την υπογραφή της Σύμβασης εκτέλεσης του έργου
- Έλλειψη συνεργασίας από άλλες Υπηρεσίες και Φορείς αδειοδοτήσεων (Κτηματικές Υπηρεσίες για απόδοση γης, αιγιαλού, καθορισμός ρεμάτων, Υπηρεσιών έγκρισης ανανέωσης περιβαλλοντικών όρων, Δασαρχεία και Δ/νσεις Δασών για αποχαρακτηρισμό δασικών εκτάσεων κλπ.)
- Σε περιπτώσεις σύναψης Προγραμματικών Συμβάσεων, λόγω μη επαρκούς συνεννόησης των εμπλεκομένων Υπηρεσιών.
- Οι ελλιπείς ή οι λανθασμένες μελέτες είναι το πρόβλημα που εμφανίζεται με τη μεγαλύτερη συχνότητα κατά την διαδικασία παραγωγής των έργων
- Πιέσεις σε στελέχη αναθετουσών Αρχών από τους πολιτικούς τους προϊσταμένους για ταχείες διαδικασίες σύνταξης τευχών για δημοπράτηση έργων
- Συνδυασμός των ανωτέρω παραγόντων, παράγοντες οι οποίες εφόσον αλληλεπιδράσουν αθροιστικά, δημιουργούν ποικίλα θέματα κατά την διάρκεια κατασκευής των Έργων.
- Διάλυση με πρωτοβουλία του κυρίου του έργου
Κατά την διάλυση με πρωτοβουλία του ΚτΕ οφείλεται αποζημίωση στον ανάδοχο, αφετέρου δέ δεν υπόκειται σε περιορισμούς, εφόσον η αναθέτουσα αρχή - ως Κύριος του Έργου - έχει το δικαίωμα μέχρι την αποπεράτωση του έργου να καταγγείλει οποτεδήποτε τη σύμβαση του έργου, εφόσον σύμφωνα με το Άρθρο 700 εδ. α΄ του Αστικού Κώδικα υπάρχει η ρητή πρόβλεψη: “Ο εργοδότης έχει δικαίωμα έως την αποπεράτωση του έργου να καταγγείλει οποτεδήποτε τη σύμβαση. Αν γίνει καταγγελία, οφείλεται στον εργολάβο η συμφωνημένη αμοιβή, αφαιρείται όμως απ' αυτήν η δαπάνη που εξοικονομήθηκε από τη ματαίωση της σύμβασης, καθώς και οτιδήποτε άλλο ωφελήθηκε ο εργολάβος από άλλη εργασία του ή παρέλειψε με δόλο να ωφεληθεί”.
- Διάλυση με πρωτοβουλία του αναδόχου
Η διάλυση με πρωτοβουλία του αναδόχου οφείλεται πάντα σε αποκλειστική υπαιτιότητα του Κυρίου του Έργου (ΣτΕ 198/1993) και παραβάσεις συμβατικών όρων (καθυστέρηση έναρξης εργασιών, διακοπή εργασιών με διαταγή του ΚτΕ, υπέρβαση της οριακής προθεσμίας), οπότε και σ’ αυτή την περίπτωση οφείλεται αποζημίωση.
Για την Υπερημερία του κυρίου του έργου,δεν απαιτείται η συνδρομή πταίσματος στο πρόσωπο του κυρίου του έργου, αλλά αρκεί η παράλειψή του, που δεν οφείλεται σε προσωρινό κώλυμα, να προβαίνει, μολονότι προσκλήθηκε από τον ανάδοχο του έργου, στην απαιτούμενη πράξη ή σύμπραξη, χωρίς την οποία δεν μπορεί ο ανάδοχος να εκπληρώσει την παροχή. Στην περίπτωση αυτή τεκμαίρεται ευθύνη του υπερήμερου κυρίου του έργου απέναντι στον ανάδοχο μόνο για τις θετικές ζημίες, που υπέστη ο τελευταίος κατά το διάστημα διακοπής των εργασιών από την ημέρα της οχλήσεως.
Στην περίπτωση κατά την οποία Ο ανάδοχος, κατόπιν αιτήσεώς του, πέτυχε να παραταθεί η προθεσμία εκτελέσεως του έργου, δεν αποκλείεται, χωρίς προηγουμένως να έχει ασκήσει, υπό τους όρους του νόμου, το δικαίωμα διαλύσεως της συμβάσεως, το οποίο ενδεχομένως είχε, να ζητήσει την αποκατάσταση των θετικών ζημιών, που τυχόν υπέστη, λόγω της υπερημερίας του κυρίου του έργου περί την εκπλήρωση των συμβατικών ή νόμιμων υποχρεώσεων του, εφόσον, βεβαίως, συντρέχουν προς αυτό οι οριζόμενες στον Νόμο προϋποθέσεις. (2145/2014 ΑΠ).