ΣΤ.5.1 Νομολογία περί Ποινικών ρητρών για παραβίαση προθεσμιών

3882/2014 ΣτΕ

Έργα ΟΤΑ. Μπορεί να παραταθεί η προθεσμία και όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του αναδόχου, οπότε και εγκρίνεται χωρίς αναθεώρηση για το σύνολο ή μέρος των υπολειπομένων εργασιών. Οι ποινικές ρήτρες επιβάλλονται λόγω υπαίτιας υπέρβασης της συνολικής προθεσμίας ή σε περίπτωση που έχει εγκριθεί παράταση χωρίς αναθεώρηση για το σύνολο των υπολειπομένων εργασιών. Για την επιβολή της ποινικής ρήτρας δεν απαιτείται η σύνταξη πίνακα διαχωρισμού εργασιών. Το ποσό της αναθεώρησης που συνυπολογίστηκε προκειμένου να εξευρεθεί η μέση ημερήσια αξία του έργου και, εν συνεχεία, το ύψος της ποινικής ρήτρας, αντιστοιχεί στην κατ’ άρθρ. 10 παρ. 1 του ν. 1418/1984 τριμηνιαία αναθεώρηση, η οποία αποτελεί μέρος του εργολαβικού ανταλλάγματος, και όχι σε αυτήν που τυχόν χώρησε συνεπεία χορηγήσεως παρατάσεως της προθεσμίας εκτελέσεως της συμβάσεως. Δεν συνυπολογίζεται ο Φ.Π.Α. Μερικά δεκτή η αναίρεση (αναιρεί εν μέρει την αριθμ. 73/2008 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Χανίων).

29/2011 ΑΠ

Υποχρέωση της διευθύνουσας υπηρεσίας να εγκρίνει την προτεινόμενη αναμόρφωση του εγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος του έργου και την παράταση του χρόνου εκτέλεσης του, "με αναθεώρηση",  υπάρχει μόνο όταν σημειώνεται καθυστέρηση των εργασιών, μη οφειλόμενη σε υπαιτιότητα του αναδόχου ή η καθυστέρηση προήλθε από την εκτέλεση νέων εργασιών. Όταν όμως η καθυστέρηση αυτή οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του αναδόχου, ή ο τελευταίος, όταν γνωρίζει συγκεκριμένα την κατά ποσότητα και έκταση αύξηση του αρχικού συμβατικού αντικειμένου, με την εκτέλεση νέων εργασιών, και μετά από την ολοκλήρωση τους, επιβεβαιώνει την υποχρέωση του για την περάτωση του έργου στο ισχύον συμβατικό χρονοδιάγραμμα παρά την εκτέλεση των νέων προσθέτων εργασιών, παραιτούμενος με τον τρόπο αυτό εμμέσως αλλά σαφώς, όχι της αξίωσης του για την καταβολή συμπληρωματικής αμοιβής στο πλαίσιο εφαρμογής των διατάξεων του αρθρ. 43 του Π.Δ/τος 609/1985, αλλά της, από τη διάταξη του αρθρ. 8 παρ. 1 του Ν.1418/1984 που προαναφέρθηκε, αξίωσής του για την "αναθεώρηση" των συμβατικών προθεσμιών περάτωσης, που δεν είναι δημόσιας τάξης, η κατά τα προαναφερθέντα παράταση εγκρίνεται "χωρίς αναθεώρηση" ως προς το συμβατικό χρόνο παράτασης, όταν κρίνεται σκόπιμη για το συμφέρον του έργου για το σύνολο των υπολειπομένων εργασιών του έργου ή μιας τμηματικής προθεσμίας του, επιβάλλονται όμως οι σχετικές ποινικές ρήτρες, που είναι άσχετες προς την έγκριση της παράτασης αυτής (αρθρ. 36 παρ. 7 του ως άνω π.δ.), αλλά χωρίς "αναθεώρηση". 

2079/1999 ΣτΕ

Δημόσια έργα. Προθεσμία αποπεράτωσης του έργου. Παράταση προθεσμιών. Προϋποθέσεις. Υποχρεώσεις αναδόχου. Χρόνος σύνταξης των λογαριασμών. Προϋποθέσεις διακοπής εκτελεσθεισών εργασιών. Περιστατικά. Μη ύπαρξη υπαιτιότητας του αναιρεσιβλήτου Δήμου, κυρίου του έργου, από την μη πληρωμή υποβληθέντος λογαριασμού, όταν αυτός δεν συνοδεύεται από βεβαίωση περί καταβολής των οφειλομένων από τον ανάδοχο ασφαλιστικών εισφορών. Μη νόμιμη, σε τέτοια περίπτωση, η διακοπή των εργασιών από τον ανάδοχο, καθώς και η δήλωση περί διαλύσεως της εργολαβίας. Συνέπειες της παράνομης διακοπής των εργασιών. Κατάπτωση ποινικών ρητρών υπέρ του κυρίου του έργου. Απόρριψη της υπό κρίσιν αιτήσεως αναιρέσεως κατά της υπ` αρ. 2011/94 απόφασης του Διοικ. Εφετείου Αθηνών.

187/91 Δ.Ε.Θεσ/νίκης

Για την επιβολή των ποινικών ρητρών απαιτείται υπαίτια (εν όλω ή εν μέρει (ΣτΕ 836/99) υπέρβαση των προθεσμιών εκ μέρους του αναδόχου.Η υπαιτιότητα του αναδόχου τεκμαίρεται και εναπόκειται στον ίδιο να αποδείξει ότι δεν είναι ολοκληρωτικά υπαίτιος

ΣτΕ 2079/99

Η τυχόν μεταγενέστερη διάλυση της εργολαβίας ισχύει για το μέλλον και δεν κωλύει την κατάπτωση της ποινικής ρήτρας